Việt Nam lại có thêm một cây lan mới

08-10-2013 | 5840

Vào khoảng hạ tuần tháng 8-2013, anh Phạm Đình Hiệp ở Đắc Lắc có gửi cho chúng tôi một bức điện thư và mấy tấm ảnh của 2 cây lan: Pecteilis sagarikii và Brachycorythis laotica.

 

Pecteilis sagarikii
Pecteilis sagarikii
Brachicorythis laotica
Brachicorythis laotica
Ảnh: Phạm Đình Hiệp


Thư từ qua lại, anh Hiệp cho biết thêm, anh là một giáo viên về tin hoc và một người chơi lan tài tử nên thấy cây nào đẹp lạ là mua ngay cây đó. Anh có khoảng 200 loại lan, nhưng vì nhà không có vườn nên treo khắp nơi, cũng vì thế nên số lượng lan cũng chết khá nhiều. Anh Hiệp rất tiếc là anh đã chụp hình bằng máy điện thoại di động cho nên không được rõ ràng và không chụp được cận ảnh. 

Về cây Pesteilis sagarikii, bạn thân của anh Hiệp là Nguyễn văn Cảnh, một người hiểu nhiều, biết rộng đã mua một số cây này cùng với cây Pecteilis susannae (Bạch Phượng tua) cho nên khi ghé thăm chỗ người Ê Đê bán lan thấy còn khá nhiều, anh Hiệp đã mua một lúc 20 cây với giá 30.000 $VN tương đương với 1.5 $US. Người bán cũng cho biết lan mọc đông đảo tại vùng Easup, cách thành phố Đắc Lắc 85 cây số về phía Tây Bắc và sau đó anh Cảnh đã chụp được nhiều hình lan mọc ở ngoài thiên nhiên cũng như nhận diện được với tên khoa học. 
 

Ảnh: Nguyễn Văn Cảnh


Đây là lần đầu cây Pesteilis sagarikii được phát hiện tại Việt Nam, nhưng Gunnar Seidenfaden (1908- 2001) một nhà ngoại giao kiêm khoa học gia đã tìm thấy đầu tiên ở Thái Lan và công bố vào năm 1973. Cây lan được đặt tên để vinh danh khoa học gia Rapee Sakarik, một chuyên gia lỗi lạc về thực vật và là người sáng lập hội hoa lan tại Thái lan. Cây Pecteilis sagarikii cũng có mọc ở Đại Hàn và các nước Đông Nam Á Châu. Vào mùa đông thân cây và lá úa tàn, nhưng vào mùa Xuân năm tới sẽ mọc cây mới từ củ. Lan có 2-3 lá ở sát gốc, chùm hoa cao 15-20 phân, hoa 4-10 chiếc ở ngọn, to 1.5-2 phân, nở vào tháng 8-9, hơi thơm. 

Còn về cây Brachycorythis laotica, anh cho biết: 
 

Vào khoảng tháng 5, một số người dân tộc Ê-đê có bán một cây địa lan, không ai mua cả vì không ai nghĩ nó là họ nhà lan, nhưng khi nhìn cấu trúc cánh hoa và lưỡi thì cháu biết nó là một cây địa lan không biết tên, cháu đã mua 10 cây với giá 20.000 VND (1$) đem về trồng và gửi lên mạng xã hội facebook nhưng cũng không ai nhận dạng được nó là cây gì (một số người còn khẳng định nó không phải họ lan).

Sau đó cháu tìm kiếm trong trang hoalanvietnam.org và nhận diện nó là Brachycorythis helferi. Tuy nhiên sau khi chuyển 2-3 cây cho anh Nguyễn Văn Cảnh thì được anh Cảnh xác nhận lại nó là Brachycorythis laotica. Sau đó cháu đã mua liên tục loại này và nhận ra nó có 2 loại, một loại 5 cánh trắng - lưỡi tím và một loại toàn màu trắng. Có thể là var alba nhưng số lượng khá lớn chứ không phải nhỏ. Đó là vài dòng về cây Brachycorythis laotica. Cũng xin thông báo với bác là những cây này đã được lan truyền cả nước, hiện mọi người gọi chung một cái tên: ĐỊA LAN BẢN ĐÔN.

 

Brachycorythis laotica Brachycorythis laotica
Brachycorythis laotica
Brachycorythis laotica var. alba
Brachycorythis laotica var. alba
   


Theo The Orchids of Vietnam Illustrated Survey. Part 2, tiến sĩ Leonid Averyanov cho biết cây Brachycorythis laotica rất giống với Brachycorythis helferi nhưng cây nhỏ hơn và ít hoa hơn. 

Sau đây là các chi tiết để phân biệt 2 cây lan này: 

Brachycorythis laotica: Địa lan cao 10-20 phân, lá 3-4 chiếc dài 7 phân, rộng 2 phân. Hoa to 2 phân nở vào mùa Hạ. 

Brachycorythis helferi: Địa lan, cao 40-60 phân, lá nhiều dài 15 phân rộng 3.5 phân. Hoa 10-15 chiếc mọc thưa thớt ở ngọn, to 4-5 phân nở từ cuối Xuân đến mùa Thu. 

Việc nhận diện một cây lan rất khó, nhất là nhận diện qua hình ảnh, làm sao biết rõ được kích thước của hoa lá thân cây, bởi vì lan có trên 30.000 giống khác nhau. Nhiều khi hoa lại giống nhau cho nên không có những chi tiết mô tả như trên, chúng ta khó lòng phân biệt. 

Với cây lan Pecteilis sagasakii, tổng số các giống lan mọc tại Việt Nam lên tới 1147 cây. 

Xin thành thực cám ơn anh Phạm Đình Hiệp đã cho chúng tôi những tin tức quý giá này và chúng tôi cũng đã thông báo đến Tiến sĩ Leonid Averyanov, T.S Phan Kế Lộc và Nông văn Duy để lưu tâm đến trong những chuyến khảo sát thực điạ vào thời gian sắp tới. 

Tham khảo thêm các mẫu hoa sinh nhật đẹp tại đây: https://hoasaigon.com.vn/dien-hoa-tai-tphcm/hoa-sinh-nhat/

 

HOA SÀI GÒN - Bắc Nhịp Cầu Nối Yêu Thương

Hotline0985 608060 / 028.62768186

Websitehttps://www.hoasaigon.com.vn

Địa chỉ: 313 Nguyễn Thiện Thuật, P1, Q3, HCM.

Youtubehttps://www.youtube.com/user/saigonhoa

Face book: https://www.facebook.com/hoasaigon.com.vn